wat is psychosociale therapie/ therapievormen bij Kreâzies

23-11-2012 21:34

CREATIEVE THERAPIE

 

Iedere psychosociaal therapeut werkt er aan om veranderings-, ontwikkelings- en/of acceptatieprocessen in gang te zetten bij mensen met psychische klachten. Creatieve therapie onderscheidt zich van andere richtingen binnen het psychosociaal domein door gebruik te maken van middelen die voortkomen uit de kunst. Drama, beeldende technieken, muziek, dans, organisch materiaal zijn daarbij te onderscheiden.

Creatieve therapieën zijn ervaringsgerichte vormen van therapie. Door te werken met middelen als drama, beeldende technieken, muziek, dan en/of organisch materiaal, doet de cliënt ervaringen op waarop vervolgens gereflecteerd kan worden in het licht van de behandel- en veranderingsdoelen die samen met de therapeut zijn geformuleerd.

Creatief therapeuten kunnen werkzaam zijn binnen de algemene gezondheidszorg, geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg, revalidatie, jeugd- en ouderenhulpverlening, speciaal onderwijs en binnen een eigen praktijk.

 

 

ROUW- EN ZINGEVINGSTHERAPIE

 

Rouw kan worden gezien als een natuurlijk proces van aanpassing aan een ingrijpend verlies. Dat kan een geliefd of belangrijk persoon zijn maar ook een baan of de gevolgen van een ernstige ziekte. Als dit proces, dat verschillende fasen kent, stagneert kan er hulp van een rouwtherapeut nodig zijn om het vastzittende proces weer op gang te brengen.

Zoals bij rouw een dramatische gebeurtenis de aanleiding kan zijn zo komt een trauma eveneens voort uit een of meerdere gebeurtenissen die geestelijke en/of lichamelijke kwetsuren tot gevolg hebben. Een traumatherapeut helpt de cliënt met behulp van vele therapeutische technieken, waaronder systematische desensitisatie, hypnose of E.M.D.R.

 

 

 

GESPREKSGEÖRIENTEERDE THERAPIE

 

Zoals de naam al zegt werken therapeuten binnen deze cluster hoofdzakelijk met behulp van het therapeutische gesprek tussen cliënt en therapeut. Nu is er bijna geen therapievorm waarbij niet gesproken wordt maar hier wordt het gesprek gezien als de hoofdvorm waarbinnen de veranderingsdoelen worden nagestreefd.

De therapie waaiert uit tussen non-directieve Rogeriaanse therapie en directieve gedragstherapie. Essentieel binnen iedere gesprekstherapie blijven elementen als gelijkwaardigheid en congruentie ( echtheid) binnen de therapeutische relatie. Een belangrijk bestanddeel van alle gespreksgeoriënteerde therapieën is de hechte samenhang die verondersteld wordt tussen gedachten en gevoelens en gedrag. Kort gezegd: negatieve en disfunctionele gedachten leiden tot negatieve en disfunctionele emoties en vervolgens tot disfunctioneel gedrag.

Door herijking en herstructurering van de negatieve gedachten/emotie-clusters wordt de cliënt uitgenodigd zich realistischer en werkzamer gedachten, aannames, oordelen over zichzelf en anderen eigen te maken. Mindfulness is een recente, uit het Boeddhisme afkomstige aandacht techniek die veel binnen de gespreksgeoriënteerde therapieën wordt gehanteerd.

 

SYSTEEMTHERAPIE

 

De cluster systeemtherapie omvat alle therapievormen waarin naast de individuele focus vooral de samenhang tussen en interactie van het individu met een sociaal systeem het aangrijpingspunt vormt. Systeemtherapie is niet hetzelfde als gezinstherapie. Het gezin is weliswaar het belangrijkste en meest basale sociale systeem, maar er kunnen concentrische cirkels worden getrokken van steeds grotere sociale systemen. De theorievorming komt voort uit het systeemdenken, de cybernetica en vindt zijn neerslag in verschillende stromingen binnen de gezinstherapie; daar worden de strategische, structurele, de cybernetische en de contextuele benaderingen onderscheiden.

Zeer belangrijk uitgangspunt is de notie dat een verandering van een lid van het systeem leidt tot verandering bij alle personen binnen het systeem. Zo zal een systeemtherapeut naast de individuele zorg voor de cliënt altijd diens sociale context als focus nemen. Zo gezien is individuele systemische therapie heel goed mogelijk.

 

TRANSPERSOONLIJKE THERAPIE

 

 

Letterlijk betekent trans – ‘over’. Transpersoonlijk kan gezien worden als : ‘ de persoon/persoonlijkheid overstijgend’.

Systeemtherapie is eveneens persoons-overstijgend maar valt toch niet onder deze cluster. Onvermijdelijk betreden wij met het transpersoonlijke een gebied dat lastig exact te definiëren valt. Want aan welk domein moeten wij dan denken? Sommigen noemen de dimensie van het spirituele, anderen wijzen op het zingevingsaspect van het leven, weer anderen noemen het intuïtieve als kenmerk van het transpersoonlijke. In ieder geval verwijst transpersoonlijke therapie naar een holistisch mensbeeld; de mens als interactief systeem tussen lichamelijk, mentaal, emotioneel, spiritueel niveau van zijn. De transpersoonlijk therapeut zal met behulp van een scala aan therapeutische middelen de verstoorde heelheid van de persoon proberen te her-integreren, in de aanname dat wij allen deel uitmaken van een groter geheel, hoe ook gedefinieerd.

 

 

LICHAAMSGEÖRIENTEERDE PSYCHOSOCIALE THERAPIE

 

Therapeuten werkzaam binnen deze cluster nemen het voelende vermogen van de mens als aangrijpingspunt om de veranderingsdoelen die samen met de cliënt zijn geformuleerd te bewerkstelligen. Het ervaren van gevoel(ens) gebeurd zowel via het lichaam als op emotioneel gebied.

Wilhelm Reich ontdekte dat er verhardingen en spanningen in het lichaam kunnen ontstaan die samenhangen met blokkades ten gevolge van opgedane negatieve ervaringen. Om nu naast het gesprek ook het lichaam te betrekken- in de vorm van aanraking, ontspanning, massage, beweging - bij het therapeutische proces, is een betrekkelijk recente vorm van psychosociale therapie.

Het ontwikkelen van het vermogen om affectieve relaties aan te gaan en te onderhouden staat op de voorgrond bij een lichaamsgeoriënteerde therapie.

 

 

 

JEUGD- EN KINDERTHERAPIE

 

Kinderen zijn vaak gevoeliger en ontvankelijker voor analoge ( beeld, geluid, beweging etc.) kanalen dan voor het louter digitale (het woord).

Vandaar dat alle therapievormen die vermeld staan onder creatieve therapie ook kunnen worden ondergebracht bij deze vakgroep. Er is een functionele overlap met de systemische cluster, omdat in sommige gevallen de ouders of school bij de therapie kunnen worden betrokken, bijvoorbeeld in de vorm van opvoedingsadviezen.

Het spel, een speelse benadering kan – naast observatie en diagnostiek - een belangrijk element zijn om kinderen therapeutisch te benaderen.

Daarnaast kunnen alle therapievormen die bij de overige vakgroepen genoemd zijn, ook onder deze vakgroep vallen, indien men zich gespecialiseerd heeft in het werken met kinderen en jeugdigen.